Trong ngành sản xuất thức ăn thủy sản, việc chuyển đổi sang các dòng cám size nhỏ (kích thước lỗ khuôn từ 0.5 – 1.5mm) luôn là một thử thách lớn về kỹ thuật. Sự cố bể khuôn không chỉ gây thiệt hại trực tiếp về chi phí linh kiện mà còn làm gián đoạn toàn bộ dây chuyền sản xuất.
Dựa trên một trường hợp hỗ trợ khách hàng thực tế tại Cơ Khí Tiến Phát, chúng tôi đã thực hiện phân tích nguyên nhân gốc rễ (Root Cause Analysis) và đúc kết quy trình vận hành chuẩn để ngăn ngừa tình trạng này.

Phân tích tình huống
Khách hàng gặp sự cố bể liên tiếp 02 bộ khuôn ép đùn và hỏng đầu dao cắt khi bắt đầu triển khai sản xuất cám size 1.2mm và 1.5mm. Để chẩn đoán chính xác, đội ngũ chuyên gia tại Cơ Khí Tiến Phát đã đặt ra các câu hỏi trọng tâm nhằm kiểm soát biến số:
- Kích thước lỗ khuôn đang chạy ngay trước khi chuyển sang size nhỏ là bao nhiêu?
- Thông số lưới nghiền (mesh size) của máy nghiền siêu mịn (Pulverizer) đang sử dụng?
- Tỷ lệ nguyên liệu lọt qua lưới kiểm tra độ mịn đạt bao nhiêu %?
- Thông số dòng điện (Amperage) hiển thị trên biến tần tại thời điểm xảy ra sự cố?

Sau khi khảo sát các thông số vận hành thực tế, chúng tôi ghi nhận dữ liệu như sau:
- Kịch bản vận hành: Khách hàng đang chạy cám size lớn (3.0mm) và lập tức chuyển sang chạy size nhỏ (1.2 – 1.5mm).
- Hệ thống nghiền: Khách sử dụng lưới nghiền 0.8mm cho máy nghiền siêu mịn (Pulverizer).
- Kiểm tra độ mịn nguyên liệu: Kết quả cho thấy 95% nguyên liệu qua lưới 0.5mm và 100% qua lưới 1.0mm.
Nguyên nhân kỹ thuật dẫn đến nứt vỡ khuôn
Từ các số liệu trên, đội ngũ chuyên gia tại Cơ Khí Tiến Phát đã xác định các sai lầm dẫn đến sự cố bể khuôn:
- Tắc nghẽn do nguyên liệu cũ: Các mẩu nguyên liệu thô dành cho sản xuất cám size lớn còn sót lại trong đường ống hoặc bồn chứa sẽ trở thành vật cản, gây tắc nghẽn tức thì khi đi vào lỗ khuôn 1.2mm.
- Độ mịn không đạt chuẩn: Theo quy luật 1/3, đường kính hạt nguyên liệu tối đa không được vượt quá 1/3 đường kính lỗ khuôn. Đối với khuôn 1.2mm, nguyên liệu phải được nghiền mịn dưới 0.4mm. Tuy nhiên, việc khách hàng dùng lưới nghiền 0.8mm và kết quả kiểm tra độ mịn cho thấy nguyên liệu còn hơi thô, gây ra hiện tượng tắt nghẽn tại miệng lỗ khuôn, làm áp suất tăng vượt ngưỡng an toàn, dẫn đến bể khuôn.

Bí quyết vận hành an toàn cho cám size nhỏ
Từ kinh nghiệm xử lý thực tế, Cơ Khí Tiến Phát khuyến nghị quý khách hàng tuân thủ các nguyên tắc sau đây:
- Vệ sinh hệ thống triệt để (Deep Cleaning): Khi thay đổi từ sản xuất cám size lớn sang sản xuất cám size nhỏ, việc vệ sinh là bắt buộc. Cần làm sạch toàn bộ hệ thống từ máy trộn, đường ống tải liệu đến các bồn chứa để đảm bảo không còn sót lại bất kỳ hạt nguyên liệu thô nào gây tắc nghẽn lỗ khuôn nhỏ.
- Lập lịch sản xuất theo thứ tự tịnh tiến (Descending Order): Để tối ưu hóa hiệu suất và bảo vệ thiết bị, không nên nhảy bậc kích thước đột ngột mà hãy sắp xếp lịch sản xuất theo thứ tự giảm dần: 3.0mm – 2.5mm – 2.0mm – 1.5mm – 1.2mm. Quy trình này giúp hệ thống thích nghi dần với sự thay đổi áp suất và giảm thiểu rủi ro.
- Tăng cường độ mịn nguyên liệu: Áp dụng quy tắc 1/3 để lựa chọn lưới nghiền siêu mịn phù hợp với size viên thức ăn cần sản xuất.
- Thiết lập dây chuyền chuyên biệt: Đối với các nhà máy có công suất lớn, giải pháp tối ưu nhất là phân tách các dây chuyền sản xuất riêng biệt: dây chuyền chuyên sản xuất cám size lớn và dây chuyền chuyên sản xuất cám size nhỏ. Điều này giúp giảm thiểu tối đa thời gian dừng máy (downtime) do phải vệ sinh và thay khuôn liên tục, đảm bảo độ đồng nhất tuyệt đối về chất lượng viên cám đầu ra và kéo dài tuổi thọ cho hệ thống.

Kiểm soát thông số tải (Amperage)
Người vận hành cần đặc biệt chú ý đến chỉ số Ampe trên bảng điều khiển tại thời điểm vừa thay khuôn. Sự gia tăng dòng điện đột ngột (>10% mức bình thường) là tín hiệu cảnh báo vật liệu đang bị nén chặt quá mức. Ngay lúc này, cần giảm tốc độ nạp liệu hoặc mở van xả áp để bảo vệ khuôn và các linh kiện khác.
Kết luận
Sự cố bể khuôn ép đùn hoàn toàn có thể phòng tránh nếu chúng ta hiểu được các nguyên nhân và kiểm soát tốt điều kiện vận hành. Tại Cơ Khí Tiến Phát, chúng tôi không chỉ cung cấp khuôn làm từ thép hợp kim tôi chân không siêu bền mà còn mang tới các giải pháp tư vấn kỹ thuật chuyên sâu để tối ưu hóa năng suất cho nhà máy của bạn. Liên hệ ngay với đội ngũ kỹ sư của chúng tôi để được tư vấn giải pháp kỹ thuật tối ưu nhất!
Để biết thêm chi tiết Khuôn Ép Đùn – Extruder Die vui lòng tham khảo thêm tại link
https://cokhitienphat.com/san-pham/khuon-may-ep-dun-extruder-die/
